Lurraren Nazioarteko eguna
1970eko Apirilaren 22an Gaylord Nelsonek, iparamerikar senataria, ingurugiroarekin zerikusia zuen munduan eginiko lehen manifestapen handia antolatu zuen. Hogei miloi iparamerikarrek egin zuten bat ingurugiroaren egoera kaskarra dela eta protesta egiteko.
1990 geroztik Lurraren Eguna nazioarteko bihurtu zen ingurugiroa babesteko eta zaintzeko kompromezua ospatzeko.

Zer egin zenezake zeuk konpromezu honekin bat eginez?

Hartz berri bat aurkitu dute Izabako lurretan
Orain arte Camille zen inguru horietan antzeman zuten hartz bakarra.
Nere izeneko hartz berria agertu da Izabako lurretan (Nafarroa), eta bertako abeltzain batek salatu duenez, iragan asteko asteazken gauean bere ardi bat hil eta beste lau zauritu zituen. Gutxienez, beste biren desagerpena ere eragin omen zuen. Abeltzainak adierazi duenez, erasoaren basakeria ez da Camille hartzak Nafarroan eman dituen urteetan erakutsitakoa. Gainera, Ingurumen sailak herenegun jakinarazi zuenez, hartz horren presentzia baieztatzen duten hainbat arrasto aurkitu dituzte.Iazko udan hasi zen Nere hartza Nafarroako lurretan ibiltzen, baina noiz behinka soilik. Bere lehen arrastoak Izabako lurretan antzeman zituzten, oraingo eraso hau gertatu den lekutik hurbil. Orain arte ez zituen abereak erasotu.
Hartz berri bat aurkitu dute Izabako lurretan
Orain arte Camille zen inguru horietan antzeman zuten hartz bakarra.
Berria.info

Gutxienez 22 lagun hil dira lurrikara batean, Afganistanen
Oraingoz 50 dira zaurituak, eta biktima kopuruak gora egin dezakeen arren, kalteak ez dira espero bezain handiak izan.
Berria.info

EFEMERIDEAK. Leonardo da Vinci jaio zen -->
... Leonardo da Vinci artista eta zientzialaria jaio zen 1452. Apirilaren 15ean, Vinci herrian, Florentziatik hurbil, Italian...
BERRIA Inprimatzeko bertsioa

-Arrain psikodelikoa: Indonesian aurkitutako espezie berria, *Histiophryne psychedelic*

MineralakMineralogia mineralen azterketaz arduratzen da, eta funtsezko baliabide bat da Lurra ezagutzako. Mineralen azterketaren bitartez, gure munduaren bilakaera ezagutu dezakegu edo material berezienentzako aplikazio praktikoak bilatu.Definizioa
Oro har, substantzia natural bat mineral bat dela esango dugu baldin eta ondorengo ezaugarriak betetzen baditu:
Egoera solidoa.
Bere egitura atomikoa kristal-sare baten arabera antolatua dago.
Bere konposizio kimikoa homogeneoa da, edo ongi mugatutako aldaketa gutxi dauzka.
Ez du bizi-jarduerarik, hau da, gorputz solido hori ez da ez animalia bat eta ez landare bat ere.

Nolanahi ere, komunitate zientifikoak ez du erabat onartzen definizio hori, egile askok benetako mineraltzat jotzen dituzten konposatu natural ugari uzten baititu mineral izate horretatik kanpo:
Substantzia jariakorrak, hala nola petrolioa, metanoa eta beste erregai batzuk.
Solido amorfoak, kristal egiturarik gabekoak, opaloa esaterako.
Organismo bizidunek sortutako mineralak, kaltzita adibidez.

Opaloa, substantzia amorfoa, zenbait egilek ez dute benetako mineraltzat hartzen.

Mineralen aprobetxamendua

Mineralek erabilera ugari dituzte. Horietako batzuk, gemak esaterako, edertasun handikoak dira eta, beren balio ekonomikoaz gain, ebaketa eta leunketarako tresnak ekoizteko erabiltzen dira, edo zehaztasun handiko tresnak egiteko. Mineral asko era guztietako alorretan erabilitako konposatu kimikoen parte dira, eta beste batzuk, berriz, eraikuntza-material gisa erabiltzen dira. Metalak, bestetik, era guztietako tresnak, eraikin-egiturak edo eroale elektrikoak egiteko erabiltzen dira, besteak beste.
http://www.hiru.com/

Harriak
Mineralak egoera puruan nahiko arraroak dira lurrazalean. Ohikoena beste batzuekin elkarturik aurkitzea da, harriak osatuz. Fenomeno hori ez da Lurrean bakarrik gertatzen: Eguzki Sistemako barne-planeta guztiak, eta satelite eta asteroide gehienak, harri-mota desberdinen pilaketa handiek osatuak daudela esan liteke.

Definizioa eta orokortasunak
Prozesu fisiko-kimiko beraren baldintzen azpian egindako mineralen elkarketa edo metaketa guztiei harri esaten zaie. Zenbaitetan, harri bat mineral bakar batez osaturik egon daiteke (igeltsua, kareharria), baina oso gutxitan gertatzen dira horrelakoak.
Harri-mota ugari daude, eta beren ezaugarriak, osatzen dituzten materia-motaren, beren kantitate erlatiboen eta gorputz solido bateratu bati forma emateko elkartu ziren moduaren araberakoak izan ohi dira. Ezaugarri horien araberakoa izango da, halaber, gizakiak harri hori etorkizunean aprobetxatu ahal izatea ala ez.

Harri baten barnean bi eratako mineralak aurki daitezke:
Funtsezkoak: harriaren izaera eratzen dutenak eta harriari dauzkan ezaugarriak ematen dizkiotenak izango lirateke.
Esate baterako, kuartzoa, mika eta feldespatoa granitoan. Horietakoren bat ez izateak harri desberdin bat eragingo luke.
Osagarriak: harri jakin baten ohiko konbinazioaren barruan sartu diren ezpurutasun mineralak izango lirateke. Harriaren oinarrizko ezaugarriak ez dira aldatuko.

Harrien erabilerak

Harri asko mea gisa erabili ohi dira, hau da, mineral jakin bat lortzeko iturri gisa. Halere, askoz ere ezagunagoak dira etxebizitzak eraikitzeko eta ingeniaritza-lanak egiteko material gisa harriek dituzten erabilerak. Halaber, edertasun- eta sendotasun-ezaugarri berezi batzuk dituzten harriak eskulturak egiteko erabili izan dira tradizioz.

Granitozko mendigunea Gredosko mendilerroan, Avila.
www.hiru.com

Jakinaren gainean eta maltzurkeriaz
Santino txinpantzeak etorkizuna planifikatzen du zooko bisitariei botatzeko harriak jasoz. Santino, 30 urteko txinpantzea, primateak ikertzen dituzten ikertzaileei arrazoia ematera etorri da: animaliek etorkizunerako planak egiten dituzte, gizakiak bezala, eta gu bezain asmo txarrekoak izatera hel daitezke. Duela hamar urtetatik hona, Furuvik-eko zooko zaindariek, Estokolmoko iparraldean, Santino ikertzen egon dira, harriak jasotzeko ohitura duena, hauek hautatuz eta pazientzia handiz ertzak zorroztuz parkeko bisitariei gerora jaurtitzeko.
Lundeko Unibertsitateko zientzialari kognitiboentzat, Sueziako hegoaldean, hau da gizakiaz aparteko animali bat etorkizunerako planak burutzeko gai deneko lehen froga. "Ikerketa hauek frogatzen dutenez, gure hurbileko lehengusuek etorkizuna modu konplexu batean ulertzen dute eta izugarri garatutako kontzientzia dute” dio Mathias Osvath-ek, gaur Current Biology aldizkarian argitaratuko den ikerketaren autore nagusia denak. Ikerlari honen iritziz, baliteke beste zenbait animaliek, orokorrean txinpantzeek, Santinoren “gaitasun bera edukitzea”. "Nire ustez txinpantze basatiek oraindik hobe planifikatu beharko lukete euren etorkizuna, izan ere eguneroko biziraupenerako beharrezkoa dute eta gainera, zoologiko bateko ingurunea baso batekoa baino askoz sinpleagoa da”. Bien bitartean, Furvikeko zooan, Gävlen, Sueziako kapitaletik 170 km ingurura, Santinok bisitarien zain jarraitzen du bere armategia eskuartean.
Egilea: Maialen Sistiaga
Iturria= Current Biology

Milaka arrain agertu dira hilik Costa Rican
Mota guztietako milaka arrain agertu dira hilik Costa Ricako ondartzetan ondorengo bideoan ikus daitekeenez.

Nafarroa Kiototik urrunago

Portland zementu-lantegia Olaztin1990etik 2007ra Kioton izenpeturikoa baino 5 aldiz gehiago isuri du Nafarroak. Hala adierazten da Worl Watch aldizkarian argitaraturiko ikerketa batean. Zehatzago, 1990etik %75 emendatu dira negutegi-efektua sortzen duten gasen isurketak (Kioton adosturiko %15etik urruti beraz), baina Espainiar Estatuan mugatutako %53,8a ere ez du bete Nafarroak. Argi dago azkenotan energia berriztagarriek Nafarroan izan duten gorakada isurketekin jarraitzeko ahalbidetu duela Nafar Gobernuak.
Ikerketan adierazitakoaren arabera, gizarte-ekintzek 2006tik 2007rako emendioa %0,2koa baino ez izatea lortu dute baina, bitartean, Nafar Gobernuak Zentral Termikoak eraikitzeari ekiten zion. Izan ere, lan honek Kastejoneko ziklo konbinatuko zentralak eta Olaztiko Portland zementu-lantegia jotzen ditu isurketen erantzuletzat (bien artean ia 2 milioi tona CO2 isuri zuten iaz). Ikerlariek aipatu bezala, eredu energetikoak aldatzea (besteak beste ikatza erabiltzen duten zentral termikoen erabilera) ezinbestekoa da Kioton adosturikoa bete eta Aldaketa Klimatikoaren aurrean benetako aurrerapausoak emateko.
Egilea: Garikoitz Perurena de Blas
Iturria: Diario de Noticias, EFE eta WorldWatch